محاسبه به معنی این است که  هم اکنون به فکر این باشد که کمبود، عیب و نقائص  اعمال شما چه چیزهایی است، در صدد برطرف کردن عیوب و نقائص اعمال خود باشید و آنها را برطرف و کامل کنید.  

 
ایشان بیان داشتند: قرآن کریم دل پذیر است و فطرت آدمی به راحتی آن را می پذیرد­ و اگر انسان فطرت خود را آلوده نکند به آسانی معارف را باور می کند.

 
این مفسر قرآن کریم خاطرنشان ساختند: گاهی خدا نعمت های فراوانی مانند، نعمت دانش، مال و فرزند به انسان می دهد، اماحقیقت این نعمت های فراوان این است که خدا می خواهد کم کم آنها را از انسان بگیرد.

 
ایشان ابراز داشتند: خدا می فرماید چه نعمت های فراوانی که به انسان داده شد، ولی به بیراه رفت؛ انسان از اینکه نعمتی به او رسیده خوشحال است و فکر می کند این احسان است، بلکه باید بداند این دادن نعمت، نوعی مؤاخذه است.

 
 حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: محاسبه برای این است که عیوب نواقص کار خود را بررسی کنید و آن را از بین ببرید و نگذارید این عیوب باقی بماند تا با همین حال از دار دنیا بروید.

 
 این مرجع تقلید ادامه دادند: قرآن برای خیلی ها آشنا و دل پذیر است، چون یک بار این حرفها  در عالم هستی به گوش آدم رسیده  و  در درون فطرت تجلی داده و حقیقت با جان او آمیخته و به همین دلیل از بین و یاد نمی رود.

 
معظم له بیان داشتند: قرآن از جنس و سنخ مفهوم نیست که از بین برود و حتی غیر ملحد هم آن را بشنود، می پذیرد چون یک بار آن را شنیده  و با آن آشنا است.

 
ایشان بیان داشتند: خدا در درون نهان­ آدمی جان و نوری قرار داده و انسان امانتدارآن است نه مالک آن، امانتدار باید امانت را سالم برگرداند، اما انسان با بی راه رفتن به خود ظلم کرده است.

 
 حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: این ظلم کردن به این معنا است که در درون نهاد آدمی نور الهی است، خدا به عنوان خلیفه­ و امانت به بشر داده و باید مطیع و پیرو باشیم. اگر حرف او را گوش نکنیم به او ستم کرده ایم.  

 
 این مرجع تقلید ادامه دادند: انسانیت به این است که سخنان نور را گوش کنی، قدم به قدم در بستر صراط  و محاسبه خود گامی برداری.