هر مقاله ای متناسب با نوعیت آن از یک هندسه و ساختار معینی برخوردار می باشد.
1- عنوان : (تعیین کننده چارچوب بحث، وجه توجه دیگران)
(مقالات علمی = چکیده + کلید واژه)
2- مقدمه : (تبیین موضوع، اهمیت آن، دلیل پرداختن به آن)
3- سرمطلب : (وجه پیوند مقدمه با متن اصلی)
(مقالات علمی = سابقه بحث + نظریات قبلی)
4- متن اصلی : (مسئله، شرح و اثبات نظریه، مستندات)
5- نتیجه : (بیان موجز و روشنی از دست آورد مقاله)
6- منابع : معرفی استاندارد منابع
عنوان مناسب باید در دو لحاظ داری شرایط مطلوبی باشد
الف – شرایط لفظی
1- ادبیات جدید: عنوان باید لفطی جدید و به روز داشته باشد هر چند مفهوم آن قدیمی باشد
2- لفظ کوتاه و رسا: هر قدر عنوان کوتاه تر و عین حال رسا بوده و
جذابتر است.
3- لفظ جذاب: به گونه ای که نظر مخاطب را به خود جلب کند
ب – شرایط معنوی
1- مفهوم معیین و روشن : قابل فهم و درک باشد
2- محتویی مورد نیاز و کارگشا : کاربردی و تأثیر گذار و مورد نیاز مخاطب باشد
الف- در مقالات علمی پژوهشی باید پس از عنوان، چکیده ای از محتوای مقاله ارائه شود.
- چکیده باید در بر دارنده :
1- جمله مقدمه 2- دلیل نگارش (خود مسئله) 3- نحوی پرداختن به مسئله 4- نتیجه باشد
- حجم چکیده حد المقدور نباید از 350 کلمه یا 10 خط بیشتر باشد
- در چکیده باید تمام مهارت و قدرت نویسندگی را بکار برد
ب- کلید واژه عبارت است از کلمات و واژه هایی که در زمان تحقیق در خصوص موضوع مقاله محور جسجو بوده اند.
- تعداد آنها نباید از 5 الی 7 کلمه بیشتر باشد .
یک مقدمه مناسب باید دارای چند ویژگی باشد:
1- متنی کوتاه داشته باشد: مقدمه بلند مخایب را خسته نموده و جذابیت و همچنین به ساختار مقاله صدمه می زند.
2- گویا باشد: مفهومی قابل فهم داشته باشد و دلیل نگارش مقاله ر ا روشن کند.
3- کاملاً با متن مرتبط باشد: کارکرد مقدمه، ذهنیت سازی متن می باشد
4- از حاشیه روی دور باشد: حاشیه روی کارایی و کیفیت مقدمه تأثیر منفی می گذارد.
در مقالات علمی پژوهشی پس از مقدمه باید دو نکته را بیان نمود
الف – سابقه تحقیق در خصوص موضوع که باید:
1- مختصر و گویا باشد
2- بر روند تاریخی پیش رود (پلکانی)
3- مستند باشد.
ب – روش تحقیق نویسنده در مقاله که باید:
1- شیوه تحقیق را روشن کند(میدانی، کتابخانه ای، تلفیقی از هر دو)
2- مراحل تحقیق مختصراً بیان شود
- متن قوی باید دارای ساختار منطقی باشد (آغاز از بدیهات...)
- هر پارگرافی پایه پارگراف بعدی باشد
- مطالب مبنایی آن مستند باشد (عقلی یا نقلی) نه بدون سند و نه اینکه فقط ذکر مستندات باشد. (لیست آیات و احادیث)
- متن باید حاوی برداشت ها و نظریات خود نویسنده نیز باشد
- متن باید بیانی قابل درک و فهم داشته باشد و از پیچیدگی و نامفهومی دور باشد تا مقاله مفید واقع شود
- متن باید به اندازه کافی مشروح باشد
- متن باید خود منتج باشد نه اینکه نویسنده آن رابه نتیجه برساند.
یک نتیجه مطلوب باید دارای چند ویژگی باشد:
1- دست آورد مشخصی ارائه دهد: حقیقتی را تبیین کند
2- گویا باشد: مفهومی قابل فهم داشته باشد.
3- کاملاً متکی به متن باشد: از آنچه که (در متن) بیان شد، می توان دریافت که ...
4- کوتاه بوده و از حاشیه روی دور باشد.